github.com/gkandemi/docker @main

Bu doküman kablosuzkedi Youtube Kanalı için hazırlanmıştır. Bu içerikte bulunan konular ve daha fazlası için video serisine de göz atabilirsiniz.

Docker Nedir Nasıl Kullanılır? | Part #1 | Image Nedir? Container Nedir? Docker Komutları

Docker Network Türleri | Dockerfile ile Image Nasıl Üretilir | Part #2

Docker Compose ile Servis Yönetimi Part #3 | Twitter, Asana, Wordpress, MongoDB NodeJS Uygulamaları

Linux'a Docker Kurulumu | Production | Nginx | Reverse Proxy ile 2 Domain 1 Host Yönetimi | Part #4

Klasik Senaryolar

Klasik Yöntem ile Yazılımcılar geliştirmiş oldukları yazılımı Production ortamına almak için DevOps ekibiyle görüşür ve dosyaları iletir. Bu dosyalar yazılım ve environment'in nasıl ayarlanacağına ait bilgileri de içerir. Devops yazılımı kendisi yazmadığı için doğal olarak bunun sıkıntısını çok fazla yaşarlar ve uygulamayı başarılı bir şekilde aynı development ve test envlerinde olduğu gibi çalıştırmak için uğraşırlar.

Docker ile Yazılımcılar bu uygulamalarını Docker Image haline getirip DevOps takımıyla paylaşırlar ve Devops'un yapacağı tek işlem bu image'i;

docker run imageName

ile container haline getirmek olacaktır. Bu da tamı tamına yazılımcının istediği envye sahip tüm ayarlar yapılmış halde uygulamanın çalışabileceği en iyi ortamı kurmak demektir.

Neden Docker'a İhtiyacımız var?

Tüm bu uygulamalar OS ile uyumlu olacak şekilde çalışır. Bizim bu uyumu OS sürümüne göre her bir servis için ayrı ayrı sağlamamız gerekir.

İşte burada problem ortaya çıkmaya başlıyor.

• Peki gerçekten bu uyum her bir servis için geçerli olabilir mi? Bazen mümkün bazen mümkün olmayabilir.
• Zamanla bu servisler güncellenir ya da servisler içerisinde kullanılan bağımlılıklar kullanmış olduğumuz servisler ile uyumlu olmayabilir.Tabi ki yapabileceğimiz en mantıklı çözüm bu servis için uygun bir işletim sistemini bulmak olacaktır. Peki bulacağımız uygun işletim sistemi diğer servisler için uyumlu olacak mıdır?
• Diğer problem ise bu bağımlılıkların birbirlerini etkilemesi.
• Uygulamanın çalışacağı ortamı, sürece dahil olan tüm ekibin sahip olması beklenemez (Development / Test / Production)

Doğal olarak bu şekilde uygulama geliştirmek bunları yönetmek ve sunucular arasında taşımak oldukça zor bir durumdur.

Neye İhtiyacımız Var?

Tam olarak burada bu servisler arasında iletişimi en iyi şekilde yapacak ve birbirlerinden etkilenmeden bunu başarılı bir şekilde yönetebilecek bir araca ihtiyacımız oluyor.

Burada Docker devreye giriyor. Docker'ın yapmış olduğu işlem her bir servisi aynı işletim sistemi üzerinde kendilerine ait bir dünyada çalışmasını sağlayarak kendilerine ait kütüphaneleri ve bağımlılıkları olmasını sağlıyor.(Elbette çok daha fazlasını da bize sağlıyor fakat şimdilik burada kalalım :))

Böylece herhangi bir developer kendi uygulamasının çalışması için gereken Docker konfigürasyon dosyasını oluşturduktan sonra, bu servisin ayağa kalması/çalışması için docker run demesi yetiyor. Bu sadece geliştirici için değil bu sürece dahil olan herkes için geçerli oluyor. Tek komut aynı environment (ortam).

Docker bunu yaparken container yapısından yararlanıyor. Peki Container Nedir?

Container Nedir?

Container, kendilerine ait prosesleri, servisleri, networkleri bulunan tamamen izole edilmiş ortamlardır (environment). Tıpkı VM gibi fakat her bir VM kendisine ait bir OS barındırırken her bir Container OS kernel'i paylaşmaktadır.

Ne Güzel Bir Teknoloji!

Bu ifade size oldukça devrimsel ve Docker ile yeni ortaya atılmış bir fikir gibi gelebilir fakat tam olarak öyle değil :) Container yaklaşık 10 yıldan beri kullanılmaktadır. Container'ların bir çok türü bulunmaktadır. Linux tarafında bunlardan bazıları;

• LXC
• LXD
• LXCFS

docker Linux'de bu container türlerinden LXC container türünü kullanmaktadır. Windows'da ise bu iş için kullanılan adı Windows Server Container Support*'dur. İşte bu container'ları yönetmek oldukça zor ve low level bir işlem olduğundan dolayı docker bize bu işleri kolaylaştırmak için high level birçok araç sunuyor. Böylece kullanıcılar container'ları istedikleri gibi kolaylıkla yönetebiliyor.

Docker Nasıl Çalışıyor?

Docker'ın nasıl çalıştığını anlamak istiyorsanız ilk olarak İşletim sisteminin nasıl çalıştığını biraz anlamanız gerekmektedir. Örnek vermek gerekirse Linux İşletim sistemini ele alalım.

Tüm Linux tabanlı işletim sistemlerine bakacak olursanız bu işleletim sistemleri temelde 2 farklı bileşeni içerisinde barındırır.

• OS Kernel
• Bir çok yazılım seti

OS Kernel donanim ile etikleşimden sorumludur. OS Kernel aynı kalır. Fakat üzerindeki yazılım setleri işletim sistemleri arasındaki farkları belirler. Bundan dolayı sürekli bir Linux dağıtımı gibi cümleler duyarsınız. Bu yazılım setleri bir çok farklılıklar içerebilir. Grafik arayüzleri, sürücüler, geliştiriciler için komut setleri ve çok daha fazlası.

Yukarıda söylediğim gibi Docker Container'ları ortak OS Kernel kullanır. Peki bu gerçekten ne anlama gelir?

Diyelim ki siz Linux üzerine Docker yüklediniz. Docker aynı kernele sahip herhangi bir linux sürümünü container olarak çalıştırabilir. Bu durumda kernel ortak olarak paylaşıldığında yazılım seti container içerisinde kullandığımız linux sürümünden gelir.

Eğer siz Linux OS üzerine yüklemiş olduğunuz bir Docker ile Windows işletim sistemine sahip bir contianer çalıştırmak isterseniz bunu yapamazsınız. Çünkü container'ların ortak bir kernel paylaştığını söylemiştik. Doğal olarak Linux Kerneli ile Windows'un kerneli farklı olduğu için bu container'ı çalıştıramazsınız.

O zaman Windows üzerine Docker yükleyebilirim ve Docker üzerinden Windows base container'lar çalıştırabilirim diye düşünebilirsiniz. Fakat bu da mümkün değil.

Buradaki durum sizi aldatmasın çünkü windows işletim sistemine Docker yükleyebiliyorsunuz ve linux base bir container çalıştırmış da olabilirsiniz fakat burada çok önemli bir nokta Docker Host tarafından bizim bilmemize ihtiyacımız olmadan yapılıyor.

Siz Windows üzerine docker yüklediğinizde Docker kendisi Linux bir VM üzerinden tüm yönetimini yapmaktadır. Doğal olarak siz yine Linux üzerinde Docker host çalıştırmış oluyorsunuz. Doğal olarak ortak kernel paylaşımı yine linux üzerinden olmaktadır. Bundan dolayı Windows işletim sistemi üzerinden yönettiğiniz docker host ile yine windows base bir container çalıştıramazsınız.

Bunu yapabilmek için Windows Server üzerine kurmuş olduğunuz Docker üzerinden windows base bir container çalıştırabilirsiniz.

VM vs Container

• VM Hypervisor üzerinde her bir VM container'ını yönetir. Fakat bu her bir VM kendine ait bir işletim sistemine sahiptir.

• Docker container'ları ise sadece bizim application dosyalarımız, kütüphaneler ve bağımlılıkları içerir. Sadece tek bir işletim sistemi olduğu için bu utilization adına oldukça performanslı bir çözümdür.

• VM içerisinde İşletim sistemi barındırdığı için doğal olarak Docker'a göre daha fazla alan kaplar.

• Uygulamayı ayağa kaldırmak istediğinizde VM OS içerdiğinden ilk olarak OS'in açılmasını beklemek gerekir. Docker'da ise direk uygulamanın gereksinimleri doğrultusunda ayağa kalkar. Yani çok daha hızlı boot süresine sahiptir.
• Sanal Makineler kendilerine ait OS'e sahip olduğu için ve bunlar arasındaki iletişim Hypervisor tarafından yapıldığı için doğal olarak bir sunucu üzerinde farklı işletim sistemlerine sahip VM'ler üretebilirsiniz. Fakat docker aynı OS üzerinde çalışan yapılar olduğu için bu mümkün değildir.

İkisinin de kendisine göre avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Fakat genel olarak Docker bu konuda bayağı bir önde.

Aynı zamanda bu iki teknolojiyi beraber kullanarak da oldukça güçlü alt yapılar inşaa edebiliriz. 1 hypervisor üzerinden farklı VM'ler ve onların içerisinde Docker üzerinden yönetilen container'lar şeklinde.

Nasıl Yapılır?

Nasıl yapılacağını öğrenmek için ilk olarak Image konusunun ne olduğunu bir açıklağa kavuşturmamız gerekiyor.

Image Nedir?

• İçerisinde bir çok farklı yapıyı barındıran yapılardır. (OS, Application, ve daha fazlası)
• Template, plan, package
• Akılda kalması için;
• Form tabanlı uygulamaların (WinForms vs) projesi image olarak düşünülebilir
• Eskilere gidecek olursak Ahead Nero ile ne image’ler ürettik :)
• Peki bu image’ler nerede?
• Docker Hub (Docker’un public ve private olarak bize sunduğu resmî repository hesabı)

Container Nedir?

• Image’i çalıştırdığımızda elde ettiğimiz proses olarak düşünülebilir
• Akılda kalması için;
• Form tabanlı uygulamanın, çalıştırılmış hali olarak düşünülebilir
  • Proje > exe

Docker'ı bilgisayarımıza kurduk. Peki Docker ile container'ları nasıl kullanacağız? Bunun için ilk olarak ihtiyacımız container'ımızın base yani temelini oluşturacak bir image elde etmek. Peki bu image'ı nereden alacağız?

Bir çok şirket kendisine ait bir çok uygulamayı containerized edip DockerHub üzerinden bunu public ya da private olarak sunuyor. Siz bunlardan birini kullanmak istediğinizde bunun sadece

docker run imageName

şeklinde yazarak kendi ortamınıza bir kopyasını (instance) alabiliyorsunuz. Mesela;

docker run nodejs
docker run redis
docker mongodb

gibi.. farklı farklı instance'ları kendi ortamınıza rahatlıkla çekebilirsiniz.

Container vs Image

Docker Image sizin projeniz gibi düşünebilirsiniz. Projelerinizin dosyaları tüm ayarlar yani bir paket, template, plan gibi.

Docker Container ise bu template'in çalıştırılmış hali bir instance'ı gibi. Bir Docker Image'den birden fazla Docker Container çalıştırabilirsiniz.

Ayrıca siz de kendinize ait image dosyalarınızı üretebilir ve bunu Docker Hub Repository'e gönderebilirsiniz. Böylece Public ya da Private olarak diğer geliştiriciler bundan yararlanabilirler.

Docker Sürümleri

• Comminity Edition
• Ücretsiz sürüm ve belirli ücretsiz yönetim sistemleri mevcut. Community edition linux, mac, windows, cloud olarak erişebiliyor. Eğer Mac ve Windows sahibiyseniz bunun için Docker Desktop yüklemeniz ya da Virtualization özelliği bulunan Linux VM yüklemeniz gerekebilir.
• Enterprise Edition
• Ücretli

Docker Komutları

docker run

run komutu bir image'ı çalıştırmayı sağlar. Örneğin;

docker run node

dediğimizde node isimli container eğer bizim docker host'umuzda varsa çalıştırılır. Eğer yoksa Docker Hub Repository üzerinden bulunur indirilir ve çalıştırılır. Bir sonraki docker run node komutuyla beraber docker host üzerinden çalışmaya başlar.

docker ps

ps komutu çalışan tüm containerların listesini bilgileriyle beraber döker.

her bir container random isim ve id bilgisi alır. Eğer çalışan ya da çalışmayan tüm container'ların listesini görmek istersek. Bu durumda -a parametresini göndermemiz gerekir.

docker ps -a

aynı işlemi

docker container ls

docker container ls -a

ile de görebiliriz.

bu bize çalışan ve daha önce çalışmış ama durmuş tüm container'ların listesini verecektir.

docker stop containerName|containerID

çalışan bir container'ı durdurmak için kullanılır containerName ya da containerID bilgisini vermemiz yeterlidir.

Eğer çalışmayan docker container'larının boşuna yer kaplamasını istemiyorsak;

docker rm containerName|containerID

kullanabiliriz. Bu durumda sildiğimiz container'ları docker ps -a yaptığımızda listede görmeyeceğiz!

Aktif ve pasif olan tüm container'ları silmek için

docker container rm $(docker container ls -aq)

komutunu kullanabiliriz.

Peki indirdiğimiz ama kullanmadığımız image listesini nasıl görebiliriz? ya da image listesini nasıl görebiliriz?

docker images

bize docker hosts üzerinde bulunan tüm image listesini detayları ile getirir.

peki bu image listesinden bir image silmek istersek ne yapabiliriz?

docker rmi imageName|imageID

image'i silecektir